Waarom stellen ruzie maken

Waarom stellen ruzie maken heeft zelden met de afwas of de sokken op de vloer te maken. Onder bijna elke ruzie zit een behoefte die niet gezien wordt: gehoord worden, gewaardeerd worden, of zeker weten dat je op de ander kunt rekenen. De aanleiding is klein, de lading is groot. Daarom loopt een opmerking over een vergeten boodschap soms uit op een avond zwijgen.

Waarom stellen ruzie maken over kleine dingen

Een kleine ergernis is makkelijk om over te beginnen. De echte vraag eronder is veel moeilijker uit te spreken. 'Je hebt de vuilnis weer niet buitengezet' is eenvoudiger dan 'Ik heb het gevoel dat ik er hier alleen voor sta'. Dus gaat het gesprek over de vuilnis, en voelt geen van jullie zich begrepen.

Je herkent zo'n ruzie aan de woorden altijd en nooit. 'Jij luistert nooit.' 'Ik moet altijd alles regelen.' Op dat moment gaat het niet meer over vandaag, maar over een optelsom van eerdere momenten. Je partner hoort een aanval en gaat zich verdedigen. Jij voelt je daardoor nog minder gehoord.

De behoeften die onder een ruzie zitten

Wie boos is, wil meestal iets. Het helpt om te weten welke behoeften het vaakst meespelen, zodat je ze bij jezelf en bij je partner kunt herkennen.

• Gehoord worden: je wilt dat je verhaal aankomt, zonder dat er meteen een oplossing of een weerwoord volgt.
• Waardering: je doet veel en merkt dat het als vanzelfsprekend wordt gezien.
• Eerlijke verdeling: je hebt het gevoel dat jij meer draagt dan de ander.
• Nabijheid: je mist aandacht en contact, en boosheid is de enige manier waarop dat nog naar buiten komt.
• Ruimte: je hebt tijd voor jezelf nodig en ervaart vragen van je partner als druk.

Twee van die behoeften botsen opvallend vaak. De een zoekt nabijheid, de ander ruimte. Hoe harder de een trekt, hoe verder de ander zich terugtrekt.

Stress en vermoeidheid maken het lontje korter

Veel ruzies beginnen op voorspelbare momenten. Net na het werk, tijdens het spitsuur met eten en kinderen, of laat op de avond als jullie allebei op zijn. Met een vol hoofd heb je minder geduld en hoor je sneller een verwijt in een neutrale opmerking. 'Heb jij al gekookt?' klinkt dan als 'Waarom heb jij nog niets gedaan?'.

Ook zorgen van buiten de relatie spelen mee. Druk op het werk, geldzorgen, een zieke ouder of slecht slapen kosten energie die je anders voor elkaar zou hebben. De spanning zoekt een uitweg en komt terecht bij degene die het dichtst bij je staat.

Verschillen in karakter en achtergrond

Jullie zijn in verschillende gezinnen opgegroeid. In het ene huis werd alles hardop uitgepraat, in het andere werd een conflict weggezwegen tot het overwaaide. Wat voor jou een normaal gesprek is, kan voor je partner al als ruzie voelen. En wat voor je partner rust is, voelt voor jou misschien als negeren.

Daar komen verschillen in tempo en gewoonten bij. De een wil het meteen oplossen, de ander moet er eerst over nadenken. De een plant graag vooruit, de ander beslist op het laatste moment. Die verschillen verdwijnen niet. Een deel van jullie ruzies gaat dus over dingen die blijvend anders zijn, en dat is in bijna elke relatie zo.

Wanneer de manier van ruziemaken zelf het probleem wordt

Dat jullie het oneens zijn is niet zo bepalend. Hoe jullie dat doen wel. Relatieonderzoeker John Gottman beschrijft vier gedragingen die een relatie ondermijnen: kritiek, minachting, defensiviteit en stonewalling. Kritiek richt zich op de persoon in plaats van op het gedrag. Minachting klinkt als sarcasme of met je ogen rollen. Defensiviteit is elk verwijt terugkaatsen. Stonewalling is dichtklappen en niet meer reageren.

Zie je deze vier vaak terug, dan gaat de ruzie niet meer over het onderwerp. Dan gaat ze over de vraag of je nog veilig iets tegen elkaar kunt zeggen. Het loont om na een ruzie niet alleen te vragen waar het over ging, maar ook wat je eigenlijk nodig had. 'Ik was niet boos om de boodschappen. Ik wilde dat je even vroeg hoe mijn dag was.' Zo'n zin maakt de oorzaak zichtbaar.